Soru 1) “CE işareti” kısaca nedir?
Cevap 1) CE işareti, Avrupa Birliği’nin,
teknik mevzuat uyumu çerçevesinde 1985 yılında benimsediği Yeni Yaklaşım
Politikası kapsamında hazırlanan Yeni Yaklaşım Direktifleri kapsamına giren
ürünlerin bu direktiflere uygun olduğunu ve gerekli bütün uygunluk
değerlendirme faaliyetlerinden geçtiğini gösteren bir Birlik işaretidir. CE
işareti, ürünlerin, amacına uygun kullanılması halinde insan can ve mal
güvenliği, bitki ve hayvan varlığı ile çevreye zarar vermeyeceğini, diğer
bir ifadeyle ürünün güvenli bir ürün olduğunu gösteren bir işarettir.
Soru 2) “CE işareti” neden önemlidir?
Cevap 2) “CE işareti”, Avrupa
Birliği’nin uyulması mecburi olan birtakım Yeni Yaklaşım Direktifleri
kapsamında yer alan ürünlere iliştirilen bir işaret olduğu için, söz konusu
mevzuat kapsamına giren ve AB üyesi ülkelerde piyasaya arz edilecek olan
ürünlerin bu işareti taşıması zorunludur. Diğer bir ifadeyle, bu işaret,
ürünlerin, AB üyesi ülkelerde serbest dolaşıma çıkabilmesi için bir çeşit
pasaport işlevi görmektedir. Türkiye’nin de Avrupa Birliği mevzuatını
uyumlaştırarak uygulayacak olması nedeniyle, ilgili mevzuatın yürürlüğe
girmesiyle birlikte, ülkemizde piyasaya arz edilecek ürünlerin de bu işareti
taşıması zorunlu hale gelecektir.
Soru 3) CE
işareti uygulaması Türkiye’de
ne zaman başlayacak?
Cevap 3)
Türkiye ile AB arasında gümrük birliğini tesis eden 1/95 sayılı Ortaklık
Konseyi Kararı’nın
(OKK) 8-11. maddeleri, malların serbest dolaşımının en iyi şekilde temini
amacıyla ticarette teknik engellerin kaldırılması konusundaki AB araçlarının
ülkemiz iç mevzuatına dahil edilmesini öngörmektedir. Bu kapsamda, AB’nin
ticarette teknik engellerin kaldırılması konusundaki mevzuatının listesi ile
bu mevzuatın Türkiye tarafından uygulanma koşul ve kuralları
2/97 sayılı OKK ile belirlenmiştir.
Dış Ticaret Müsteşarlığının koordinasyonunda yürütülen çalışmalar
neticesinde söz konusu Topluluk mevzuatını uyumlaştıracak olan kamu
kuruluşları
15.1.1997 tarihli ve 97/9196 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit
edilmiştir. Anılan Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılan bu görevlendirme
çerçevesinde, ilgili kamu kuruluşları tarafından yürütülmekte olan mevzuat
uyum çalışmalarının bir kısmı sonuçlandırılmış, bir kısmının çalışmaları ise
devam etmektedir. Uyum çalışmaları devam eden bir kısım AB Direktifi
ürünlere CE işaretinin iliştirilmesini öngörmektedir.
Uyumu yapılan teknik mevzuatın hukuki altyapısını oluşturmak üzere,
ilgili kamu kuruluşlarının da katkısıyla, Dış Ticaret Müsteşarlığı
tarafından hazırlanan
4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına
Dair Kanun, 11 Temmuz 2001 tarihli ve 24459 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmış olup; 11 Ocak 2002 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir. Bahse
konu Kanuna istinaden hazırlanan
"Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair
Yönetmelik",
"CE Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına Dair
Yönetmelik" ve
"Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik" 17 Ocak 2002
tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak, 11 Ocak 2002
tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir. Ancak söz
konusu Kanun ile uygulama yönetmeliklerinin 11 Ocak 2002 tarihi itibariyle
yürürlüğe girmesi, ürünlere CE işareti iliştirilme zorunluluğunun da bu
tarihte başlayacağı anlamına gelmemektedir. Ülkemizde üretilerek iç piyasaya
arz edilecek olan ürünlerin CE işareti taşımasının zorunlu olabilmesi için,
ilgili Bakanlıklar ve kamu kuruluşları tarafından hazırlanan ve ürünlere CE
işareti iliştirilmesini öngören teknik mevzuatın Türkiye’de
yürürlüğe girmesi gerekmektedir.
Bir örnek verecek olursak, makinalarla ilgili AB direktifinin Sanayi
ve Ticaret Bakanlığınca milli mevzuat haline getirilip Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe konulmasından sonra makinaların iç piyasaya arzında
CE işareti taşıma zorunluluğu getirilmiş olacaktır. Bu yürürlük tarihi de 11
Ocak 2002’den
sonraki bir tarih olacaktır. Dolayısıyla, söz konusu AB direktifleri ilgili
kuruluşlarca iç mevzuat haline getirilip yürürlüğe konmadan, bu direktifler
kapsamına giren ve iç piyasaya arz edilen ürünlere Türkiye’de
CE işareti iliştirilmesi zorunluluğunun getirilmesi de söz konusu değildir.
Diğer taraftan, iç piyasada üretim yapan üreticilerimizin ürünlerine
CE işareti iliştirebilmesi için, direktifin öngördüğü hallerde, bu
direktifleri uyumlaştıran mevzuat kapsamında uygunluk değerlendirmesi
yapacak olan onaylanmış kuruluşların da ilgili kamu kuruluşları tarafından
bu mevzuat yürürlüğe girmeden önce belirlenmesi önem taşımaktadır. Türkiye’de
iç piyasaya arz edilecek olan ve yukarıda belirtilen direktifler kapsamına
giren ürünlere CE işareti iliştirme zorunluluğu her ürün veya ürün grubu
için ayrı ayrı tarihlerde başlayacak ve bu tarih de 11 Ocak 2002 tarihinden
sonraki bir tarih olacaktır.
Bu çerçevede, üreticilerimizin
ilgili mevzuatı hazırlayarak yürürlüğe koyacak olan kamu kuruluşları
ile yakın ilişki kurmaları büyük önem taşımaktadır.
Soru 4)
“CE
işareti”
olmazsa ne olur?
Cevap 4)
Bu işareti taşıması gerektiği
halde taşımayan ürünün AB üyesi ülkelere ihracatı mümkün değildir. Mevzuat
uyumu tamamlandıktan sonra bu işareti taşımayan ürünlerin iç piyasaya arz
edilmesi de mümkün olmayacaktır.
Soru 5) Hangi ürünlerde bu işaret
bulunmalıdır?
Cevap 5)
CE İşareti, AB’nin,
teknik mevzuat uyumu çerçevesinde 1985 yılında benimsediği Yeni Yaklaşım
Politikası kapsamında hazırlanan Yeni Yaklaşım Direktifleri içerisinde yer
alan ürünlerde kullanılmaktadır. ( Bu ürünlerin listesi, ilgili AB mevzuatı
ve bu mevzuatı ülkemizde uyumlaştıracak kamu kuruluşlarını gösteren tabloya
buradan ulaşabilirsiniz) Ayrıca, bu direktiflerin Türkçe karşılıkları
olan mevzuat taslaklarının ilgili kuruluşlardan temini mümkün bulunmaktadır.
Soru 6)
“CE
işareti”
nin ürüne iliştirilmesinin yolları nelerdir?
Cevap 6)
CE işaretinin ürüne nasıl
iliştireceği, ilgili direktiflerde belirtilmektedir.
Ürünlerin, CE işaretli olarak piyasaya sunulmasından üretici
sorumludur. Ancak; eğer üretici ya da üreticinin yetkili temsilcisi Avrupa
Birliği içinde değilse, bu sorumluluğu ithalatçı yerine getirmek zorundadır.
Bir başka deyişle, ithalatçı ithal ettiği ürünlerin AB normlarına uygun
olduğunu garanti etmek zorundadır. Üreticinin bu işareti ürüne
iliştirebilmesi için çeşitli alternatifler sunulmuştur;
· Düşük riskli ürünlerin (örneğin, bazı
makinalar), direktifin güvenlik koşullarına uygunluğu, üreticinin kendisi
tarafından test edilebilmekte ve bu ürünler hakkında üreticinin
yayımlayacağı uygunluk beyanı ile CE işareti, üretici tarafından ürüne
iliştirilmektedir.
· Yüksek riskli ürünlerin ise (örneğin,
bazı tıbbi cihazlar ve bazı makinalar) mutlaka, Avrupa Birliği Resmi
Gazetesinde adı yayımlanmış yetkili test ve belgelendirme kuruluşları
(Onaylanmış kuruluşlar-Notified bodies) tarafından test edilmesi
gerekmektedir. Onaylanmış kuruluşun bu incelemesine istinaden, üretici CE
işaretini ürününe iliştirmektedir.
Soru 7) Onaylanmış Kuruluş (Notified
Body) nedir? Fonksiyonu nedir?
Cevap 7)
Avrupa Birliği
mevzuatı, CE işareti taşıması gereken ürünlerden yüksek risk taşıyan
ürünlerin, piyasaya arz edilmeden önce konusunda uzman, üçüncü bir taraf
olan ve AB Resmi Gazetesinde yayımlanmış kuruluşlar tarafından uygunluk
değerlendirmesine tabi tutulmasını şart koşmaktadır. Bu ürünlerin test,
muayene ve/veya belgelendirmesini yapmak üzere üye ülkeler tarafından
altyapısı yeterli görülen test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşları
arasından seçilerek AB Resmi Gazetesinde yayımlanan kuruluşlar onaylanmış
kuruluş (notified body) statüsünü almaktadır. Üye ülkelerce belirlenen
onaylanmış kuruluşların listesi Avrupa Birliği Komisyonuna gönderilmekte ve
diğer üye ülkelere duyurulması amacıyla bu listeler AB Resmi Gazetesi’nde
yayımlanmaktadır. Bu kuruluşların teknik açıdan yetkin olmaları
gerekmektedir
